'Masterclass' abstracte kunst bij opening tentoonstelling De Kracht van Abstractie

Onder de klanken van de prelude en promenade uit de pianosuite Schilderijententoonstelling van Modest Moessorgski, gespeeld door klarinettist Harrie Troquet, werd op 7 mei 2026 in het Purmerends Museum de solo-tentoonstelling De Kracht van Abstractie geopend. Tijdens de feestelijke opening stond niet alleen het werk van kunstenaar Peter Elias centraal, maar werd het publiek ook meegenomen in de wereld van de abstracte kunst.

Abstracte kunst in het Purmerends Museum
Museumdirecteur Moncef Beekhof vertelde waarom het museum nu voor het eerst een tentoonstelling volledig aan abstracte kunst wijdt.
"Als museum willen we graag een mix van tentoonstellingen tonen. Met kunst van landelijke, regionale en lokale kunstenaars. En met een mix van genres zoals fotografie, keramiek en schilderkunst. Zelf ben ik al jaren fan van het abstracte werk van Willem de Kooning. Dus wat mij betreft was het slechts een kwestie van tijd voordat we in Purmerend ook de abstracte kunst zouden gaan omarmen. We kwamen vervolgens als snel uit bij Peter Elias, die we zeker al kenden van het Kunstcollectief Purmerend en gingen met hem in gesprek. Vandaag ziet u het resultaat."

Beekhof nam het publiek vervolgens mee in de zoektocht van abstracte kunstenaars naar de grenzen van hun kunstvorm. Vaak bewegen de kunstenaars zich tussen figuratie en abstractie. Voor Elias ligt dat anders.
"Voor Peter Elias was en is het duidelijk: zijn abstractie is abstract en niet anders. Je kan proberen er iets herkenbaars in te zien maar volgens hem zit het er niet in. Zijn werk brengt wel kleur, ritme, diepte en optimisme. Het is abstracte kunst die je aanspreekt - of niet - maar waarbij je het hoofd niet hoeft te breken over de betekenis ervan. Kleine kanttekening: ieder werk heeft wel een titel, net als Willem de Kooning heeft bij zijn meest abstracte werken. Of is dit om ons allemaal in de war te brengen?"

Van Wherelant naar het museum
Beeldend kunstenaar Linda Meulenhoff, twintig jaar geleden Elias' eerste docent bij Wherelant, sprak over zijn ontwikkeling als kunstenaar. Sinds die tijd is hij blijven groeien en experimenteren. Zijn werk laat een sterke liefde zien voor kleur en abstractie, geïnspireerd door onder anderen Jan Cremer, Eugene Brands, Mark Rothko, Ger Lataster en Anselm Kiefer. De schilderijen ontstaan ​​intuïtief: zonder vooraf groot plan en beginnend met een leeg doek. "Hier staat een trotse juf."

Meulenhoff ging ook in op de vaak gevoerde discussie tussen abstracte en realistische kunst.
"In mijn tijd aan de kunstacademie waarvoor ik vooral ging kijken bij de lessen modeltekenen, in een tijd waarin figuratief werken als effectief eigenlijk niet werd geaccepteerd. Het kostte mij jaren om mij hiervan los te maken en weer vrij te durven kijken en werken. Uiteindelijk is het zo dat alle vormen, kleuren en ritmes al in de werkelijkheid aanwezig zijn. Wanneer je maar ver genoeg inzoomt, lijkt alles zelfs abstract. Ik geloof dat pure abstractie in de beeldende kunst niet bestaat; volgens mij komt die het meest in de buurt bij muziek."

Officiële openingsdeur wethouder Cultuur
Daarna opende wethouder Cultuur Pascal Verkroost officieel de expositie. Hij vertelde dat hij er trots op is dat lokale kunstenaars een plek krijgen in het Purmerends Museum en Peter Elias een mooi voorbeeld is van hoe mensen vanuit Wherelant kunnen doorgroeien naar een eigen solo-tentoonstelling in het museum. "Hopelijk is Peter daarmee een inspiratiebron voor andere mensen in Purmerend om zich op kunstzinnig vlak te ontwikkelen."

Abstracte kunst toegankelijk maken
Tot slot sprak Peter Elias zelf over zijn missie om abstracte kunst dichter bij het grote publiek te brengen. "Mensen vinden het vaak moeilijk om naar abstracte kunst te kijken. Het brein wil dat we er toch wat in zien. Als ik dan het gesprek aan ga dat dat helemaal niet hoeft, gaan ze anders kijken en worden ze enthousiast. Vaak vragen ze of het werk ook gekanteld kan worden. Dan doe ik dat en zijn ze letterlijk om."

Als verrassing overhandigde Elias aan alle sprekers en de muzikant een echte Elias in miniatuur. Ook ontvingen zij de catalogus die speciaal bij de tentoonstelling is gemaakt en verkrijgbaar is in de museumwinkel.